DAVID SUAN (SON OF DAVID)

THUPATNA

Jesu pen David Suan a kicih ciangin, Jesu sapna dinga kizang min dang khat mah (title) ahi hi. Pawlkhatte in Jesu pen David Suan a kicih ciangin Judah minam vai deuh leh kilawmin tuatna nei uh hi. Ahi zongin, Synoptic Gospels sungah Jesu pen Messiah ahihna lahna ding a kizang kammal (messianic title) ahi hi. David Suan cih pen Mihing Tapa bang a Jesu in Amah a kisapna min hi loin, Jesu sapna dinga kilim zat min zong hilo hi. Ahi zongin, Jesu hihna genna dingin a kizat hun om hi.

1. THUCIAM LUI SUNG-AH

A masa pen a ngaihsut dingin, “David Suan pen Thuciam Lui sungah bangci bangin kigen a, Amah pen bangci bang mi hi ding hiam?” cih thu hi. Jeremiah 23:5 leh 33:9, 15 sung a ki-et ciangin, David Suan pen kumpi David khanggui zuia piang dingin kigen hi. Tua mah bangin Isaiah 9:7; 11:1; Zekhariah 12:8; Hosea 3:5 leh Ezekiel 37:24- sungah, Pasian in Israelte tungah David Suan hong paina ding a kamciamna thu kimu hi. Thuciam Lui leh Thuciam Thak kikal hun (intertestamental period) lai a kigelh Solomon Late sungah, Pasian sathau nilh ding pen David Suan hi ding hi, ci-in kigen hi (Sol. Lat. 17:23).

Judahte in David Suan pen Messiah hi dingin tuatna nei uh hi. Ahi zongin, amaute in David Suan pen kumpi David mah bang a thahat leh vanglian dingin tuat uh hi. 2 Samuel 7:16 sung a ki-et ciangin, Pasian in David tungah kamciamna hih bangin bawl hi: “Na suanlekhakte leh na kumpi gam keima maiah a kip tawntungin kibawl ding a, na kumpi tokhom kip tawntung ding hi.” Tua hun a kipanin Judahte in David khanggui zui-in hun hoih hong kihei kik hun ding pen ngak uh hi. Hih lametna pen Rom kumpi uk hun lai-in Judahte lakah ki-uang gen sim ahih manin, AD 70-90 kikal hun sung teng bang David khanggui tawh kizopna a nei ding a ngaihsut mi peuhmah pen kithat ziauziau mawk hi. Bang hang hiam cih leh, David Suan in Judahte kaikhawmin, Rom kumpi langpang dingin ngaihsutna nei uh hi.

2. SYNOPTIC GOSPELS SUNG-AH

Synoptic Gospel-te lakah, Matthai-in Jesu pen David Suan ahihna lim gen diak hi (Mt. 9: 27; 12:23; 15:22; 20:30; cf. Rom 1:3). Marka in ahih leh, khatvei lian bek gen kha hi (Mk. 10: 47). A hang khat a kilang pen, Marka pen Gentail mite sim ding a kigelhzaw deuh ahih manin, Judahte lamet David Suan pen amaute (Gentail mite) adingin a kisapna om lua lo dingin ngaihsut theih hi. Marka 12:35-37 sung bang-ah, Jesu pen David Suan hi lo hi, a kici tawh kibang zawliang hi: “David mahmah in Khrih pen ‘Topa’ ci hi. Tua ahih leh Khrih pen David Suan hi lel, cih mawkmawk ding hithei ding ahi hiam?” (Mk. 12: 37). David in Messiah pen ‘Topa’ ci ahih leh, a tapa bangci hi thei ding ahi hiam? cih dotna om hi. Ahi zongin Marka in, Messiah pen mihing ngeina bang a piang hilo hi, cih a lah nopna hizaw hi.

Bang bang hita leh, David Suan pen Thuciam Lui sung a kigenkhol Messiah pen ahi hi (Lk.  4:21; Mt. 11:4-5). Ama hangin leitungah Pasian Ukna a hong tunna thu zong Luka 11:20 (= Matthai 12:28) sungah teltakin kimu hi. Ahi zongin Amah pen Judahte ngaihsutkholh bang a kumpi David bang a galhat hi loin; a kiniamkhiat kumpi ahi hi. Kiniamkhiatna tawh lano tungah tuangin hong paitak ciangin (Mk. 11:1-11), Judah mi pawlkhatin David Suan in sang zo loin, a kiko naupangte hangin heh mawk uh hi (Mt. 21:15). Ahi zongin, Jesu in naupangte kham loin, kikosak lel hi (Mt. 21:9, 15; cf. Mt. 20:30). Tua mah bangin mittaw Bartimias in Jesu pen David Suan ahihna tangko hi (Mk. 10: 47-48).

THUKHUPNA

David Suan pen kumpi David khanggui zuia piang hi-in, ahi zongin kumpi David bang a leitungah kumpi gam a bawl ding a hong pai hilo hi. Mihingte lungsim sungah a kumpi gam a phuh ciang cih sim loh, kumpi gam dang bawl neilo hi. Amah in Judahte vihawmna lianpen Sanhedrin mai-ah Messiah ahihna tangko ahih manin, singlamteh tungah kithat hi. Tua in, David Suan pen Messiah ahihna zong kipsak hi.

Published by Lian Muan Kham Suante

God's own child.

Leave a comment

Design a site like this with WordPress.com
Get started